tr
tr

Günce’ye Hoş Geldiniz!

Sitemizin Günce sayfasının ilk yazısına hoş geldiniz. Günce’yi yeri geldiğinde gerçekten ismine yakışır bir şekilde şirketimizin bir günlüğü gibi kullanacağız yeri geldiğindeyse ilgi çekici bir konu hakkında kısaca bahsedeceğiz. Bu bahsetmeler daha kapsamlı bir teknik yazının da tohumları olacaktır.

O halde ilk yazımıza otomotivdeki Fonksiyonel Güvenlik’ten popüler bir konuyla başlayalım; FTTI. FTTI, bir sistemin bir fonksiyonunda herhangi bir güvenlik mekanizması uygulanmadığı şart altında, bir hata ya da arızanın oluşmasından, bu hata sonucu oluşacak muhtemel tehlikeli olaya kadar geçen süredir. Sistemin bu hata/arızayı tespit edip gereken reaksiyonun yerine getirmesi için ne kadar süresi olduğunu bize söyler.[1] Şöyle düşünebilirsiniz: Bir hata, o hata sonucu oluşabilecek muhtemel tehlikeli olay gerçekleşene kadar sistemimizde ne kadar süre kalabilir?

Neden gerekli?

Sistemde herhangi bir hata ya da arıza oluştuğu zaman sistemi güvenli moda alabilmem için ne kadar zamanımızın olduğunu öğrenmiş oluruz. Kısaca sistem FFTI zaman aralığında hatayı tespit etmeli, hataya karşı reaksiyon göstermeli ve sistemi de güvenli moda almalıdır. Yoksa sonuç sürücü ve yolcular için ölümcül olabilir. Değil mi? Fonksiyonel güvenlik bugünler için var. 🙂

What is the difference between ABS and ESP, and which one is more ...
Kırmızı: ESC’siz arabanın izlediği yol
Yeşil: ESC’li arabanın izlediği yol
Üstteki örnekte virajı dönmek için gereken manevra gerçekleştirilememiş, ESC imdada yetişmiş
Alttaki örnekte ise viraj için gereğinden büyük bir manevra gerçekleştirilmiş, ESC bu duruma da el koymuş

Bir örnek verelim: ESC (Electronic Stability Control – Elektronik Denge Denetimi) kısaca aracınızı yolda tutan, savrulmayı önleyici, virajları rahat ve dengeli almanızı sağlayan bir sistem. Bu sistem tekerleklerdeki sensörlerden gelen hız verisine bağımlı çalışır. Farz edelim ki bu sensörümüz bozuldu ve ESC bu değerli bilgiyi alamıyor. Peki bu durumda ne olacak? Bu hata için hesaplanan FTTI içerisinde hata tespit edilip -ki bu gibi güvenlikle ilgili hatalarda FTTI milisaniyeler düzeyindedir-, gereken reaksiyon gösterilecek ve sistem güvenli moda alınacaktır. Bu mod ise genellikle sistemin geçici ya da kalıcı bir şekilde kapatılması anlamına gelir. Bu durumda hız bilgisini alamayan ESC geçici olarak kendisini pasif konuma getirecek ve sisteme hiçbir etkide bulunmayacaktır. Ta ki sensör verisi tekrar kendisine ulaşana kadar 🙂

[1] ISO 26262-1: 2018: 3.61

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.